Blàr a’ Chumhaing (Pàirt 5/7)

IAIN A. MACDHÒMHNAILL

Bha a’ chùirt ri seasamh air an dara latha deug den Chèitean agus b’ fheudar do na fir dèanamh air Inbhir Nis a-rithist. Bha sluagh mòr cruinn am Port Rìgh gus gach beannachd fhàgail aca ach ’s ann a ghabh fir a’ Bhràighe an t-aiseag a Ratharsaigh, agus, an sin, am bàta, an Glencoe, don t-Stròm. Bha am bàillidh agus oifigeach an t-siorraim air an aon bhàta agus bha mu sheachdnar eile às a’ Bhràighe air an turas a dh’Inbhir Nis a thoirt fianais air taobh an coimhearsnach. Sheas iad a’ chùirt air Dihaoine an dara latha deug den Chèitean. Cha do thogadh ach an aon chasaid nan aghaidh, ’s e sin gun tug iad ionnsaigh air a’ Mhàrtainneach, is e air ceann gnothaich nam measg.

 

Ceistean

 

  • Càit am b’ fheudar do fireannaich a’ Bhràighe a dhol a-rithist?
  • Carson?
  • Ciamar a fhuair iad air falbh dhan àite sin?
  • Carson a bha seachdnar eile às a’ Bhràighe air a’ bhàta?
  • Cia mheud casaid a chaidh a thogail nan aghaidh?
  • Dè an casaid a bha sin?

 

FACLAN FEUMAIL

  • Bha sluagh mòr cruinn am Port Rìgh – there was a large crowd gathered in Portree
  • Gus gach beannachd fhàgail aca – in order to wish them well
  • Air taobh an coimhearsnach – on their neighbour’s side (on behalf of)
  • Case (legal); accusation

 

Cha robh guth a-nis air na bagraidhean mòra aig an t-siorram Ivory. Fhuaradh ciontach iad agus thugadh binn a mach nan aghaidh mar seo : chaidh dà phunnd ’s a deich a chàin air Dòmhnall MacNeacail agus air Alasdair MacFhionnlaigh, no mìos de phrìosan; chaidh not a chàin air Calum MacFhionnlaigh, air Seumas MacNeacail, agus air Pàdraig Dòmhnallach, no ceithir latha deug de phrìosan. Cha ghann nach robh càirdean an làthair a bha deònach gach chàin a phàigheadh. Bha na fir a-nise ma sgaoil, agus a-rithist bha fàilte romhpa a h-uile ceum gus an d’ràinig iad an dachaighean fhèin anns a’ Bhràighe. Bha cuid de bhailtean eile a-nise a’ nochdadh gun seasadh iadsan cuideachd an còraichean dlìgheach, agus cha deachaidh aig an t-Siorram Ivory air maoir-sithe a thoirt à Glaschu no àite eile gus a chuideachadh. Bha seo na adhbhar gàirdeachais do mhòran.

 

Ceistean

  • Dè an taghadh a bh’ aig na fireannaich mar bhinn (sentence)?
  • Ciamar a fhuair iad ma sgaoil?
  • An robh bailtean eile a’ strì an aghaidh nan uachdaran?
  • Carson a bha mòran toilichte?

 

FACLAN FEUMAIL

 

  • Cha robh guth a-nis air – there was no mention of…
  • a chàin – de chàin – of a fine (money)
  • cha ghann nach robh – there were plenty of (,,,,were not few)
  • na adhbhar gàirdeachais – a cause/reason for joy

 

A-nise ’s ann a bha e coltach gun robh an latha leis na croitearan. Ro dheireadh na bliadhna 1882 fhuair muinntir a’ Bhràighe air ais feurach Bheinn Lì. Bha trì fichead is a ceithir deug punnd Sasannach sa bhliadhna aca ri phàigheadh air a shon ach bithidh e coltach gun robh an tuathanach MacAoidh a’ pàigheadh còrr is sia fichead not sa bhliadhna. Ged a ghabh muinntir a’ Bhràighe ri seo, bha truimead a’ mhàil na adhbhar gearain aca an dèidh seo. Cha robh duine a thug fianais mu choinneimh a’ Mhorair Napier nach robh a’ gearan air truimead a’ mhàil.

 

Ceistean

  • Ciamar a bha cùisean do chroitearan a’ Bhràighe a-nis?
  • An robh iad a’ pàigheadh barrachd na tuathanach MacAoidh?
  • An robh adhbhar gearain aca fhathast?
  • Carson?

 

FACLAN FEUMAIL

  • gun robh an latha leis na croitearan – that the crofters had won the day
  • feurach Bheinn Lì – Ben Lì grazings
  • bithidh e coltach gun robh – it appears that ~ らしい、
  • bha truimead a’ mhàil na adhbhar gearain aca – the hardship of the rent was a cause for complaint for them

Dè do bheachd?

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Tha thu a' toirt seachad beachdan leis a' chunntas WordPress.com agad. Log Out / Atharraich )

Dealbh Twitter

Tha thu a' toirt seachad beachdan leis a' chunntas Twitter agad. Log Out / Atharraich )

Facebook photo

Tha thu a' toirt seachad beachdan leis a' chunntas Facebook agad. Log Out / Atharraich )

Dealbh Google+

Tha thu a' toirt seachad beachdan leis a' chunntas Google+ agad. Log Out / Atharraich )

Connecting to %s